(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 059

॥ శ్రీః ॥
3.59. అధ్యాయః 059
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
నలేన స్వపంత్యా దమయంత్యా వస్త్రార్ధచ్ఛేదనపూర్వకం పరిత్యాగేనాపయానం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

బృహదశ్వ ఉవాచ। 3-59-0x(1930)(18080)
`ఇత్యుక్తః స తదా దేవ్యా నలో వచనమబ్రవీత్।'
యథా రాజ్యంతవ పితుస్తథా మమ నసంశయః।
న తు తత్ర గమిష్యామి విషమస్థః కథంచన ॥ 3-59-1(18081)
కథం సమృద్ధో గత్వాఽహం తవ హర్షవివర్ధనః।
పరిద్యూనో గమిష్యామి తవ శోకవివర్ధనః ॥ 3-59-2(18082)
ఇతి బ్రువన్నలో రాజా దమయంతీం పునః పునః।
సాన్ఖయామాస కల్యాణీం వాససోర్ధేన సంవృతాం ॥ 3-59-3(18083)
తావేకవస్త్రసంవీతావటమానావితస్తతః।
క్షుత్పిపాసాపరిశ్రాంతౌ సభాం కాంచిదుపేయతుః ॥ 3-59-4(18084)
తాం సభాముపసంప్రాప్య తదా స నిషధాధిపః।
వైదర్భ్యా సహితో రాజా నిషసాద మహీతలే ॥ 3-59-5(18085)
స వై వివస్త్రో మలినో వివర్ణః పాంసుగుంఠితః।
దమయంత్యా సహ శ్రాంతః సుష్వాప ధరణీతలే ॥ 3-59-6(18086)
`తతః స్వవసనస్యాంతం దమయంతీ విశాంపతే।
భూమావాస్తీర్య సుష్వాప పతిమాలింగ్య శోభనా ॥' 3-59-7(18087)
దమయనత్యపి కల్యాణీ నిద్రయాఽపహృతా తతః।
సహసా దుఃఖమాసాద్య సుకుమారీ తపస్వినీ ॥ 3-59-8(18088)
సుప్తాయాం దమయంత్యాం తు నలో రాజా విశాంపతే।
శోకోన్మథితచిత్తః సన్న స్మ శేతే యథా పురా ॥ 3-59-9(18089)
స తద్రాజ్యాపహరణం సుహృత్త్యాగం చ సర్వశః।
వనే చ తం పరిధ్వంసం ప్రేక్ష్య చింతాముపేయివాన్ ॥ 3-59-10(18090)
కిం ను మే స్యాదిదం కృత్వా కింను మే స్యాదకుర్వతః।
కింను మే మరణం శ్రేయః పరిత్యాగో జనస్య వా ॥ 3-59-11(18091)
మామియం హ్యనురక్తైవం దుఃఖమాప్నోతి మత్కృతే।
మద్విహీనా త్వియం గచ్ఛేత్కదాచిత్స్వజనం ప్రతి ॥ 3-59-12(18092)
మయా నిఃసంశయం దుఖమియం ప్రాప్స్యత్యనువ్రతా।
ఉత్సర్గేసంశయః స్యాత్తు విందేతాపి సుఖం క్వచిత్ ॥ 3-59-13(18093)
బృహదశ్చ ఉవాచ। 3-59-14x(1931)
స వినిశ్చిత్య బహుధా విచార్య చ పునఃపునః।
ఉత్సర్గేఽమన్యత శ్రేయో దమయంత్యా నరాధిప ॥ 3-59-14(18094)
న చైషా తేజసా శక్యా కైశ్చిద్ధర్షయితుం పథి।
యశస్వినీ మహాభాగా మద్భక్తేయం పతివ్రతా ॥ 3-59-15(18095)
ఏవం తస్ తదా బుద్ధిర్దమయంత్యాం న్యవర్తత।
కలినా దుష్టభావేన దమయంత్యా విసర్జనే ॥ 3-59-16(18096)
సోఽవస్త్రతామాత్మనశ్చ తస్యాశ్చాప్యేకవస్త్రతాం।
చింతయిత్వాఽధ్యగాద్రాజా వస్త్రార్ధస్యావకర్తనం ॥ 3-59-17(18097)
కథం వాసో వికర్తేయం న చ బుద్ధ్యేత మే ప్రియా।
విచింత్యైవం నలో రాజా సభాం పర్యచరత్తదా ॥ 3-59-18(18098)
పరిధావన్నథ నల ఇతశ్చేతశ్చ భారత।
ఆససాద సభోద్దేశే వికోశం స్వంగముత్తమం ॥ 3-59-19(18099)
తేనార్ధం వాససశ్ఛిత్త్వా నివస్ చ పరంతపః।
సుప్తాముత్సృజ్య వైదర్భీం ప్రాద్రవద్గతచేతనాం ॥ 3-59-20(18100)
తతో నిబద్ధహృదయః పునరాగం తాం సభాం।
దమయంతీం తదా దృష్ట్వా రురోద నిషధాధిపః ॥ 3-59-21(18101)
యాం న వాయుర్న చాదిత్యః పురా పశ్యతి మే ప్రియాం।
సేయమద్య సభామధ్యే శేతే భూమావనాథవత్ ॥ 3-59-22(18102)
ఇయం వస్త్రావకర్తేన సంవీతా చారుహాసినీ।
ఉన్మత్తేవ మయా హీనా కథం బుద్ధ్వా భవిష్యతి ॥ 3-59-23(18103)
కథమేకా సతీ భమీ మయా విరహితా శుభా।
చరిష్యతి వనే ఘోరే మృగవ్యాలనిషేవితే ॥ 3-59-24(18104)
ఆదిత్యా వసవో రుద్రా అశ్వినౌ సమరుద్గణౌ।
రక్షంతు త్వాం మహాభాగే ధర్మేణాసి సమావృతా ॥ 3-59-25(18105)
ఏవముక్త్వా ప్రియాం భార్యాం రూపేణాప్రతిమాం భుషి।
కలినాఽపహృతజ్ఞానో నలః ప్రాతిపష్ఠదుద్యతః ॥ 3-59-26(18106)
గత్వాగత్వా నలో రాజా పునరేతి సభాం ముహుః।
ఆకృష్యమాణః కలినా సౌహృదేనావకృష్యతే ॥ 3-59-27(18107)
ద్విధేవ హృదయం తస్య దుఃఖితస్యాభవత్తదా।
దోలేవ ముహురాయాతి యాతి చైవ ముహుర్ముహుః ॥ 3-59-28(18108)
అవకృష్టస్తు కలినా మోహితః ప్రాద్రవన్నలః।
సుప్తాముత్సృజ్య తాం భార్యాం విలప్య కరుణం బహు ॥ 3-59-29(18109)
నష్టాత్మా కలినాఽఽవిష్టస్తత్తద్విగణయన్ముహుః।
జగామైకాం వనే శూన్యే భార్యాముత్సృజ్య మోహితః ॥ 3-59-30(18110)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి నలోపాఖ్యానపర్వణి ఏకోనషష్టితమోఽధ్యాయః ॥ 59 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-59-10 పరిధ్వంసం కలినా వస్త్రాపహరణాదిక్లేశం ॥
3-59-11 జనస్య భార్యాయాః ॥
3-59-16 దమయంత్యాం విషయే న్యవర్తత నివృత్తాసతీ విసర్జనేఽభూదితి శేషః ॥
3-59-20 నివస్య పరిధాయ ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.